Zemin İşlerinde Sahada Sık Yapılan 9 Hata ve Doğrusu

Sahada sık yapılan hatalar neden pahalıya patlar?

Zemin işlerinin büyük kısmı toprağın altında kalır. Bu yüzden bir hata yapıldığında çoğu zaman kimse fark etmez; yapı yükü bindiğinde ya da kazı derinleştiğinde ortaya çıkar. O noktada düzeltmek, işi baştan doğru yapmaktan çok daha pahalıdır.

Aşağıdaki listeyi 2006’dan bu yana sahalarda gördüklerimizden derledik. Ayrıca her maddenin sonunda kendi işlerimizde nasıl yaptığımızı yazdık.

Fore kazıkta sahada sık yapılan hatalar

1. Tremi borusu olmadan beton dökmek

Kuyuda su ya da bentonit varken yukarıdan serbest dökülen beton ayrışır ve zayıflar. Sonuçta kazığın dayanımı ve dayanıklılığı düşer. Doğrusu: tremi borusunu kuyunun dibine indirmek, boru ucunu döküm boyunca betonun içinde tutmak ve dökümü kesintisiz yapmaktır.

2. Su olan zeminde borusuz ve destek sıvısız delgi

Yeraltı suyu olan gevşek zeminde kuyu göçebilir. Böylece kazık kesiti daralır ya da kazık kopar. Doğrusu: zemine göre muhafaza borusu, bentonit ya da polimer desteği kullanmaktır.

3. Kuyu tabanını temizlemeden beton dökmek

Tabanda kalan gevşek malzeme, kazığın uç direncini yok eder ve oturmaya yol açar. Doğrusu: tabanı temizleyip kontrol etmek, ardından donatıyı indirip betonu dökmektir.

4. Etriyesi eksik kafes ve pas payı takozu kullanmamak

Eksik etriye kafesin şeklini bozar; takoz olmazsa donatı kuyu çeperine yaslanır ve paslanır. Özellikle deniz kıyısında bu süreç hızlanır. Doğrusu: projeye uygun etriye ve kafes boyunca pas payı takozlarıdır.

İksa ve ankraj işlerinde sık yapılan hatalar

5. Ankrajlar gerilmeden kazıyı derinleştirmek

Kazıyı ankraj sırasının altına indirip ankrajları germeden devam etmek, perdede aşırı yer değiştirmeye yol açar. Sonuç olarak komşu yapıda hasar, hatta göçme görülebilir. Doğrusu: kazıyı projedeki kademelerle açmak ve her sıra gerilip test edilmeden alt kademeye inmemektir.

6. Ankrajlarda germe ve kabul deneyi yapmamak

Deneyden geçmeyen bir ankrajın ne kadar yük taşıdığını kimse bilemez. Doğrusu: her ankrajı öngermek, projedeki kabul deneylerini yapmak ve sonuçları tutanağa yazmaktır.

7. İksasız ya da yetersiz iksayla derin kazı

Derin kazıyı iksasız açmak, göçme ve can kaybı riski taşır. Ayrıca komşu binalar da doğrudan zarar görebilir. Doğrusu: kazıdan önce iksa projesini hazırlatmak ve iksayı kazıyla birlikte, kademe kademe yapmaktır.

İksa hatalarının sonuçlarını kısa videolarla da gösteriyoruz. Bu videolardaki görüntüler eğitim amaçlı örnek olabilir; şantiyelerimize ait değildir.

Bütün videolarımızı YouTube ve Instagram hesaplarımızda bulabilirsiniz.

Jet grout ve testlerde sık yapılan hatalar

8. Bitişik nizamda parametre kontrolü olmadan jet grout

Basınç ve geri dönüş izlenmezse zeminde basınç birikir. Bunun sonucunda komşu binada kabarma, çatlak ya da bodruma şerbet kaçağı görülebilir. Doğrusu: basıncı, dönüş ve çekme hızını izlemek, geri dönüş durursa jetlemeyi hemen kesmek ve komşu yapıda ölçüm yapmaktır.

9. Test yapmadan yapı yükü bindirmek

Kusurlu bir kazık ya da kolon, test yapılmazsa fark edilmez. Doğrusu: projeye göre PIT, karot ve gerekirse yükleme deneyi yaptırmaktır. Örneğin Karaköy’de kazıklarda PIT testi, jet grout kolonlarında karot yaptırdık.

Bu hataları nasıl önlüyoruz?

Hataların ortak noktası kayıt ve kontrol eksikliğidir. Bu yüzden kendi işlerimizde dört kurala uyarız.

• Her kazığın, ankrajın ve kolonun boyunu, malzemesini ve deney sonucunu tutanağa yazarız.
• Suyu veya bentoniti olan her kuyuda betonu tremi borusuyla dökeriz.
• Kazıyı, bir üst kademedeki ankrajlar gerilmeden derinleştirmeyiz.
• Komşu yapının durumunu işe başlamadan fotoğraf ve tutanakla belgeleriz.

Konuyla ilgili ayrıntıları fore kazık, ankraj ve jet grout sayfalarımızda bulabilirsiniz.

Sahada sık yapılan hatalar hakkında sık sorulan sorular

Saha kalitesiyle ilgili en sık gelen soruları topladık. Ancak sorunuz burada yoksa telefonla ya da teklif formundan yazın.

Kalite ve kontrol

Abdullah Çetintaş

Jeoloji Mühendisi · Fen Zemin & İnşaat kurucusu

2006’dan bu yana zemin ve temel işlerinde çalışıyor. Bu yazı onun ve ekibimizin saha deneyimine dayanıyor.

LinkedIn profili · Son güncelleme: Kasım 2026