DSM (Deep Soil Mixing): Derin Karıştırma ile Zemin İyileştirme

Sabit bir fiyat yayımlamıyoruz, çünkü fiyat bağlayıcı oranına, zemine ve metraja göre değişir. Zemin etüdünü ve iyileştirme planını gönderin; metraja dayalı teklif verelim.

Geniş alanda ve yumuşak zeminde DSM çoğu zaman daha ekonomiktir. Çünkü daha az çimento harcar ve daha az çamur çıkarır. Ancak küçük işlerde büyük makinenin mobilizasyonu bu avantajı azaltabilir.

Çimentonun kimden alınacağını teklif aşamasında netleştirir, teklifte açıkça yazarız. Bağlayıcı, DSM maliyetinin büyük bir kalemi olduğu için bunu baştan konuşmak gerekir.

Çoğu zaman bağlayıcı oranı ve kolon düzeni farklıdır. Örneğin metreküp başına daha az çimento öngören bir teklif ucuz görünür, ama hedef dayanımı karşılamayabilir. Önce oranı ve deneyleri eşitleyin, sonra fiyatı karşılaştırın.

DSM makinesi ve silo düzeni büyüktür; taşınması ve kurulması ciddi bir maliyettir. Bu yüzden az metrajlı işlerde mobilizasyonun payı büyür ve teklifte ayrı satırda gösterilir.

Süreyi kolon sayısı, boy, zemin ve makine sayısı belirler. Teklifle birlikte metraja dayalı bir iş programı veririz.

Tek bir rakam vermek yanıltıcı olur. Zemin, kolon boyu, bağlayıcı tedariki ve saha düzeni günlük ilerlemeyi belirler. Bu yüzden iş programını deneme kolonlarından sonra netleştiririz.

DSM titreşim yapmaz ve basıncı düşüktür. Bu yüzden komşu yapılar için jet grouta göre daha az risklidir. Yine de yakın yapılarda ölçüm yapılmasını öneririz.

DSM makinesi büyüktür ve geniş, sağlam bir çalışma platformu ister. Ayrıca silo ve karışım ünitesi için de yer gerekir. Dar parsellerde bu yüzden çoğu zaman jet grout tercih edilir.

Evet. Büyük projelerde kazık yapının yükünü taşır, DSM ise çevredeki yumuşak zeminin oturmasını azaltır. Kurucumuzun yer aldığı Kuzey Marmara Otoyolu ve Olmazor projelerinde iki yöntem birlikte kullanıldı.

Makinenin palet yükünü taşıyacak düz bir çalışma platformu gerekir. Ayrıca silo, karışım ünitesi, su ve elektrik için yer planlayın. Platformu zemine ve makineye göre birlikte belirleriz.

Kolonun üst kısmı genellikle zayıf kalır. Bu yüzden kolonları çalışma kotunun biraz üzerine kadar yapar, sonra fazlasını kırarız. Kırım kotunu proje belirler.

Eski temel, büyük blok veya moloz karıştırma aletini durdurabilir. Bu durumda engeli kazıyla kaldırır ya da kolon yerini proje müellifinin onayıyla kaydırırız.

Kolonların sertleşmesi için bir süre beklemek gerekir. Bu süreyi bağlayıcı türü ve proje belirler. Kazıya başlamadan önce kontrol mühendisiyle birlikte karar veririz.

En yaygın yöntem karot almaktır; numuneler laboratuvarda basınç deneyine girer. Ayrıca taze karışımdan numune alınabilir. Gerekirse kolon veya kolon grubu üzerinde yükleme deneyi yapılır.

Her kolonun numarasını, derinliğini, bağlayıcı miktarını, iniş ve çıkış hızını ve dönüş sayısını kayda geçiririz. Ayrıca beklenmedik bir tabaka görürsek bunu da not ederiz.

Hedef dayanımı proje müellifi belirler. Biz de bağlayıcı oranını, deneme kolonlarından alınan sonuçlara göre projeyle birlikte netleştiririz.

İmalatta TS EN 14679’u (derin karıştırma) esas alırız. Tasarımda proje müellifi TBDY 2018’i ve Eurocode 7’yi kullanır. Kamu işlerinde ayrıca idarenin teknik şartnamesine uyarız.

İyileştirme oranı, kolonların toplam alanının iyileştirilen alana oranıdır. Oran büyüdükçe oturma azalır ama maliyet artar. Bu yüzden oranı hedef oturmaya göre seçmek gerekir.

Oturma için tekil kolon ızgarası çoğu zaman yeterlidir. Sıvılaşmaya karşı ise kesişen kolonlarla hücre ya da duvar düzeni daha etkilidir. Düzeni zemin ve deprem tasarımı birlikte belirler.

DSM kolonu donatısızdır ve çekmeye zayıftır. Bu yüzden kazı perdesinde kolonların içine çelik profil konur. Profiller eğilmeyi taşır, DSM ise suyu ve zemini tutar.

Organik madde ve çok yüksek su içeriği çimentonun sertleşmesini zorlaştırır. Böyle zeminlerde bağlayıcı türünü ve oranını laboratuvar karışım deneyleriyle seçmek gerekir.

Genellikle hayır. DSM makinesi büyüktür ve mevcut binanın altına giremez. Mevcut binanın altında zemin güçlendirmek için çoğu zaman jet grout veya mini kazık kullanılır.

DSM gevşek kumu güçlendirerek sıvılaşma riskini azaltabilir. Ancak binanın depreme dayanıklılığı yalnızca zemine bağlı değildir. Binanın taşıyıcı sistemi de ayrıca değerlendirilmelidir.

DSM titreşim yapmaz ve basıncı düşüktür. Yine de işe başlanmadan binanızın durumunu fotoğraf ve tutanakla belgeletin. Bir sorun görürseniz yükleniciye ve yapı denetim firmasına yazılı bildirin.

DSM, İngilizce deep soil mixing ifadesinin kısaltmasıdır; Türkçede derin karıştırma denir. Avrupa standardı EN 14679 bu yöntemi ıslak ve kuru karıştırma olarak ikiye ayırır.

Islak karıştırmada bağlayıcı şerbet olarak verilir ve kumlu zeminlerde sık kullanılır. Kuru karıştırmada ise toz halindeki bağlayıcı, zemindeki suyu kullanır. Bu yüzden kuru yöntem çok sulu yumuşak killerde öne çıkar.

En yaygın bağlayıcı çimentodur. Ayrıca kireç, yüksek fırın cürufu ve bunların karışımları da kullanılır. Seçimi zemin türü ve laboratuvar deneyleri belirler.

Zemin türü, su içeriği, organik madde ve bağlayıcı oranı dayanımı belirler. Ayrıca karışımın homojenliği de çok önemlidir. Bu yüzden aynı oran, farklı zeminlerde çok farklı sonuç verir.

CSM, kesici tekerleklerle dikdörtgen paneller oluşturan bir derin karıştırma türüdür. DSM ise dönen kanatlarla dairesel kolonlar üretir. İki yöntem de zemini yerinde karıştırır.