Fore Kazık Uygulaması: Kazıklı Temel ve İksa Perdesi

Sabit bir fiyat yayımlamıyoruz, çünkü fiyat zemine, boya ve metraja göre değişir. Ø80 cm kazık için sondaj loglarını ve kazık listesini gönderin; metraja dayalı teklif verelim. Teklifte delgi, kaya delgisi, kafes imalatı ve mobilizasyonu ayrı satırlarda gösteririz.

Çoğu işte beton ve donatı malzemesini işveren alır. Donatı kafesini ise sahada çözüm ortağımızla birlikte biz hazırlarız. Böylece kafes imalatı delgiyle aynı hızda ilerler ve iş demir yüzünden aksamaz.

Çoğu zaman kapsam farklıdır. Örneğin bir teklif kaya delgisini, muhafaza borusunu veya testleri içermez. Önce kalemleri eşitleyin, sonra birim fiyatı karşılaştırın.

Hangi boyun sayılacağını, yani çalışma kotundan mı kırım kotundan mı ölçüleceğini sözleşmede baştan yazmak gerekir. Biz her kazığın delgi boyunu, kaya başlangıç kotunu ve beton miktarını tutanağa yazarız. Böylece hakedişte tartışma çıkmaz.

Makineyi, vinci ve ekipmanı sahaya taşıyıp kurmak, kazık sayısından bağımsız bir maliyettir. Az metrajlı işlerde bu maliyetin payı büyür. Bu yüzden teklifte ayrı satırda gösteririz.

Kamu işlerinde metraj ve fiyat, idarenin birim fiyat tariflerine ve şartnamesine göre yapılır. Bu tariflerde fore kazık genellikle çap ve boy aralığına göre ayrı kalemlerdir. Teklif vermeden önce ihale dosyasındaki tarifleri ve test şartlarını birlikte inceleriz.

Süreyi kazık sayısı, boy, kaya miktarı ve makine sayısı belirler. Teklifle birlikte metraja dayalı bir iş programı veririz. Çalışma saatleri de süreyi etkiler; örneğin Karaköy’de dar sokaklar yüzünden yalnızca 10:00–17:00 arasında çalışabildik.

Tek bir rakam vermek yanıltıcı olur. Günlük ilerlemeyi zemin ve kaya koşulları, makinenin gücü ve kullandığı delgi takımı belirler. Ayrıca betonun zamanında gelmesi, donatı kafeslerinin hazır olması ve hafriyatın sahadan alınması da hızı doğrudan etkiler. Bu yüzden iş programını sondaj loglarına ve saha koşullarına göre çıkarırız.

Makineyi, teklif onayında ve sözleşmede birlikte planladığımız tarihte sahaya indiririz. Bu tarihi çalışma platformuna, saha girişine ve beton tedarikine göre belirleriz.

Makine parkımızda iki fore kazık makinesi (Sany SR285R ve Jintai SD28W) ve donatı kafesleri için 60 tonluk paletli vinç var. Makine sayısını iş programına göre birlikte belirleriz.

Fore kazığı delgiyle yaparız, darbeyle çakmayız. Bu yüzden titreşimi çakma kazığa göre düşüktür. Ancak bitişik yapılarda risk sıfır değildir. İşe başlamadan komşu binanın durumunu fotoğraf ve tutanakla belgelemenizi öneririz.

Yük büyükse ve kazıklı temel gerekiyorsa fore kazık öne çıkar. Dar alanda veya mevcut binanın içinde mini kazık uygundur. Zemini yerinde iyileştirmek ya da suyu kesmek gerekiyorsa jet grout seçilir. Çoğu projede bunları birlikte kullanırız; Karaköy’de iksa için fore kazık, temel altı için jet grout yaptık.

Evet. Türkiye’nin tüm illerinde çalışıyoruz; Özbekistan’ın başkenti Taşkent’te de iş yaptık. Uzak sahalarda makine ve ekip planını işe başlamadan netleştiririz.

Makinenin palet yükünü taşıyacak düz ve sıkı bir çalışma platformu gerekir. Platformu makine modeline ve zemine göre birlikte planlarız. Ayrıca beton mikserinin yolunu, donatı kafeslerinin istif alanını ve su kaynağını önceden belirleyin.

Kafesi genellikle sahada çözüm ortağımızla birlikte biz hazırlarız; demiri işveren alır. Kafesleri delgi sırasına göre hazır tutarız. Böylece makine kafes beklemez.

Su çıkması kazığın yapılamayacağı anlamına gelmez. Kuyu göçüyorsa muhafaza borusu ya da bentonit kullanırız. Betonu da tremi borusuyla dipten dökeriz; böylece beton suyla karışmaz.

Kuyuda su veya bentonit varken yukarıdan serbest dökülen beton ayrışır ve zayıflar. Tremi borusu betonu kuyunun dibine taşır. Boru ucu döküm boyunca betonun içinde kalır, beton da suyu yukarı iterek yükselir.

Takozlar donatı kafesini kuyunun ortasında tutar. Böylece donatının çevresinde yeterli beton örtüsü kalır ve donatı paslanmaz. Özellikle deniz kıyısında bu örtü çok önemlidir.

Her kazığın betonunu kesintisiz dökmemiz gerekir. Bu yüzden döküm saatini santralle önceden konuşmanızı ve mikserlerin arka arkaya gelmesini öneririz. Siparişi teorik hacmin biraz üzerinde vermek, kazığın yarım kalmasını önler.

Delgi pasası kazık başında birikir ve sahada belirlenen alana taşınır. Sahadan dışarı nakli genellikle hafriyat işinin kapsamındadır. Teklifte bu kalemin kimde olduğunu açıkça yazarız.

PIT testini genellikle işveren ister; şartnamelerin çoğunda da yer alır. İstendiğinde testi deney çözüm ortağımızla yaptırırız. Testten önce kazık başlarının temizlenmiş ve betonun yeterince sertleşmiş olması gerekir.

Her kazığın numarasını, delgi boyunu, geçilen tabakaları, kaya başlangıç kotunu ve dökülen beton miktarını tutanağa yazarız. Muhafaza borusu ya da bentonit kullandıysak bunu da not ederiz. Bu kayıtlar hakedişin ve test yorumunun temelidir.

Az bir fazlalık normaldir, çünkü kuyu çeperi delgide biraz genişler. Ancak belirgin bir fazlalık boşluklu dolguya veya kuyu göçmesine işaret edebilir. Böyle bir durumda nedenini sahada birlikte araştırırız.

Tasarımı onaylı proje belirler; biz projedeki çap ve boyu sahada uygularız. Delgide beklenmedik bir tabaka görürsek proje müellifine hemen bildiririz. Taşıma gücünü doğrulamak için statik yükleme deneyi gerekir, çünkü PIT bunu göstermez.

İmalatta TS EN 1536’yı (delme kazıkların yapımı) esas alırız. Tasarımda proje müellifi TBDY 2018’i ve Eurocode 7’yi kullanır. Kamu işlerinde ayrıca idarenin teknik şartnamesine uyarız.

Tek bir doğru uzunluk yoktur. Soket boyunu kayanın dayanımı, çatlaklılığı, kazık çapı ve yük belirler. Örneğin kurucumuzun yer aldığı Trabzon Ramada Hotel projesinde kazıklar bazalt kayaya soketliydi.

Kazığın çevresindeki zemin kazıktan daha fazla oturursa kazığı aşağı çeker. Yeni dolgu, yumuşak kilin oturması veya yeraltı suyunun düşmesi buna yol açabilir. Bu ek yükü tasarımda hesaba katmak gerekir.

Evet. Saha deneyimimize göre daha ekonomik bir kazık düzeni veya iksa sistemi görürsek proje çözüm ortağımızla birlikte öneri hazırlarız. Son karar her zaman proje müellifinindir.

Perde, kazık çapı ve bir miktar imalat toleransı kadar yer kaplar. Kazığı parsel sınırına ne kadar yakın yapabileceğimizi makine ve komşu yapı belirler. Bu yüzden ön projede perde kalınlığını bizimle birlikte netleştirmenizi öneririz.

Kat sayısından çok kazı derinliği, zemin, yeraltı suyu ve komşu yapılar belirleyicidir. Sığ bir kazıda şev veya zemin çivisi yetebilir. Derinleştikçe ankrajlı fore kazık perdesi öne çıkar; bu sistemle 30 m derinliğe kadar kazıları destekleyebiliyoruz.

Vaziyet planı, bodrum kat sayısı, komşu yapıların temel derinliği ve varsa zemin etüdü yeterlidir. Bu bilgilerle iksa ve kazık seçeneklerini yaklaşık metrajla birlikte erken aşamada konuşabiliriz.

Bunu zemin etüdü ve statik proje belirler. Yumuşak kil, dolgu, yüksek yeraltı suyu veya sıvılaşma riski olan parsellerde kazıklı temel sık gerekir. Zemin etüdünü sondaj çözüm ortağımızla birlikte yaptırabiliriz.

Kazıklı temel, deprem yükünü daha sağlam tabakalara aktarabilir. Ancak kazık tek başına sıvılaşmayı önlemez. Sıvılaşma riski varsa zemin iyileştirme de gerekebilir; tasarımı TBDY 2018’e göre yapmak gerekir.

Evet. Dar parsellerde kazıkları parsel sınırına yakın yaparız ve gerekirse ankrajla destekleriz. Ankrajın komşu parselin altına girip girmeyeceğini proje aşamasında birlikte değerlendiririz.

Fore kazığı delgiyle yaptığımız için çakma kazığa göre çok daha az titreşim oluşur. Yine de kazıdan önce binanızın durumunu fotoğraf ve tutanakla belgeletmenizi öneririz. Bir çatlak fark ederseniz yükleniciye ve yapı denetim firmasına hemen yazılı bildirin.

Önce parsel için zemin etüdü yaptırın. Ardından statik proje kazık sistemini belirler. Bu iki belgeyle bize ulaşırsanız metraja dayalı teklif hazırlarız.

Fore kazıkta zemini delip boşaltırız, ardından kuyuya donatı ve beton yerleştiririz. Çakma kazıkta ise önceden üretilen kazığı darbeyle zemine çakarlar. Bu yüzden fore kazık daha az titreşim yapar ve çok daha büyük çaplara çıkabilir.

Taşıma gücü, kazık çevresindeki sürtünme direnci ile uçtaki direncin toplamıdır. Proje müellifi bu iki değeri zemin parametrelerine ve kazık geometrisine göre hesaplar, güvenlik katsayılarıyla azaltır. Gerekirse sonucu statik yükleme deneyiyle doğrulamak gerekir.

Önce donatısız birincil kazıkları aralıklı yaparız. Ardından donatılı ikincil kazıkları, birincillerin arasına onları biraz keserek açarız. Böylece su geçirmeyen sürekli bir perde oluşur.

Kazıklar birbirine yakınsa, çevrelerindeki zemin gerilmeleri üst üste biner. Bu yüzden bir gruptaki kazıkların toplam taşıma gücü, tek kazığın gücünün adetle çarpımından farklı olabilir. Ayrıca grup, tek kazıktan daha fazla oturabilir.