Bilgi Merkezi · Rehber · Bitişik nizamda iksa
Bitişik Nizamda İksa: Yer Kaybetmeden Güvenli Bodrum Kazısı
Bitişik nizamda iksa iki işi birden yapmak zorundadır: komşu binayı korumak ve bodrumdan olabildiğince az yer almak. Bu yazıda perdenin parsel sınırına ne kadar yaklaşabildiğini, komşu temelinin altını nasıl koruduğumuzu ve ankraj ile jet groutta nelere dikkat ettiğimizi anlatıyoruz.
Konu
Dar parselde bodrum kazısı
Okuma süresi
Yaklaşık 6 dakika
Yazan
Abdullah Çetintaş, Jeoloji Mühendisi
Güncelleme
Kasım 2026
İlgili hizmetler
Fore kazık, jet grout, ankraj
Karar verenler
İksa projesi ve komşu durumu
Bitişik nizamda iksa neden zordur?
Bitişik nizamda binalar parsel sınırına kadar yapılır. Yani komşu bina, kazının hemen kenarında durur. Üstelik eski binaların temeli çoğu zaman sığdır; yeni bodrum kazısı ise onun altına iner.
- Yer: Perde kalınlaştıkça ve sınırdan uzaklaştıkça bodrum küçülür.
- Komşu temeli: Kazı komşu temelden derine inerse temelin altındaki zemin desteğini kaybeder.
- Ankraj: Perdeyi tutan ankrajlar komşu parselin altına uzanabilir.
- Makine: Dar sokak ve küçük parsel, büyük makinenin çalışmasını kısıtlar.
Perde parsel sınırına ne kadar yaklaşır?
Kazık perdesinin bodrumdan aldığı yer üç kalemden oluşur: kazık çapı, makinenin komşu duvara yaklaşabildiği mesafe ve imalat toleransı. Bu yüzden ön projede bu üç değeri birlikte netleştiririz.
Örneğin kazık makinesinin delgi ekseni duvara belli bir mesafeden fazla yaklaşamaz ve bu mesafe makinenin tipine göre değişir. Daha küçük çaplı kazık bu payı azaltır. Ancak ince bir perde genellikle daha sık ankraj ya da destek ister.
Ayrıca kazık perdesini bodrum duvarının dış kalıbı olarak kullanmak mümkündür. Böylece perde ile bodrum duvarı arasında ayrı bir çalışma boşluğu bırakmanız gerekmez.
Önerimiz: Mimari projeyi kesinleştirmeden önce iksa uygulayıcısıyla konuşun. Böylece bodrum duvarının yerini perde kalınlığına göre baştan doğru çizersiniz.
Bitişik nizamda iksa için hangi sistem?
Doğru sistemi kazı derinliği, zemin, yeraltı suyu ve komşu binanın temel derinliği birlikte belirler. Aşağıdaki tablo, sahada en sık karşılaştığımız seçenekleri özetliyor.
| Sistem | Ne zaman? | Dikkat |
|---|---|---|
| Ankrajlı fore kazık perde | Derin kazı, makine sahaya girebiliyorsa | Ankraj komşu parselin altına girebilir |
| Kesişen fore kazık | Yeraltı suyu varsa | Daha fazla metraj ister |
| Destekli perde | Kazı darsa ya da ankraja onay çıkmazsa | İç destekler kazıyı ve yapıyı zorlaştırır |
| Mini kazıklı perde | Sığ kazı, büyük makine giremiyorsa | Daha sık destek ister |
| Jet grout | Komşu temelinin altını korumak için | Basıncı ve geri dönüşü sürekli izlemek gerekir |
Son kararı iksa projesini hazırlayan proje müellifi verir. Biz uygulayıcı olarak seçenekleri saha deneyimimizle birlikte masaya koyarız.
Komşu temeli kazıdan sığdaysa ne yaparız?
Kazı komşu binanın temelinden derine indiğinde, temelin altındaki zemin yanal desteğini kaybeder. Bu durumda perdeyi komşu temele olabildiğince yakın yaparız. Gerekirse komşu temelinin altını da ayrıca destekleriz.
- Jet grout: Komşu temelinin altında kolonlar oluşturur ve zemini taşıyıcı hale getirir.
- Mini kazık: Küçük makineyle dar alanda çalışır ve yükü derindeki tabakaya aktarır.
- Enjeksiyon: Gevşek zemini ve boşlukları doldurur.
Bu işler komşunun binasına dokunduğu için komşunun bilgisi ve onayı gerekir. Ayrıntıları temel güçlendirme sayfamızda anlattık.
Jet grout yaparken komşuya zarar vermemek
Doğru yapılan jet grout titreşim üretmez. Asıl risk, kuyudan yukarı gelen geri dönüşün kesilmesidir. Çünkü o zaman basınç zeminde birikir; bu da komşu binada kabarmaya ya da bodruma şerbet kaçağına yol açabilir.
- Parametreler: Basıncı, dönüş ve çekme hızını her kolonda kaydederiz.
- Geri dönüş: Kuyudan gelen geri dönüşü sürekli izler, kesilirse imalatı durdururuz.
- Ön delgi: Gerekirse önce delgi yapar, geri dönüş için yol açarız.
- Gözlem: İmalat boyunca komşu binanın bodrumunu ve cephesini kontrol ederiz.
Nitekim Karaköy’deki dar parselde 800 jet grout kolonu yaptık ve kolonlardan karot alarak kaliteyi doğruladık. Ayrıntılar Karaköy proje sayfasında.
Bu konuyu Instagram hesabımızda kısa bir videoyla da anlattık. Ancak görüntüler eğitim amaçlı örnek olabilir.
Bütün videolarımızı YouTube ve Instagram hesaplarımızda bulabilirsiniz.
Ankraj komşu parselin altına girerse
Ankrajın boyu ve açısı onu komşu parselin altına taşıyabilir. Bu yüzden bu durumu proje aşamasında netleştirir ve seçenekleri işverenle birlikte değerlendiririz.
- Komşuyla önceden konuşmak ve anlaşmayı yazılı hale getirmek
- Geçici ankrajları iş bitince gevşetmek
- Ankrajın yerine destekli perde kullanmak
- Proje müellifiyle ankraj açısını ve boyunu yeniden değerlendirmek
Hukuki konu: Komşu parselin altına girmenin izin ve sorumluluk boyutu hukukidir. Bu konuda bir avukata danışmanızı öneririz; biz teknik seçenekleri anlatıyoruz.
Bitişik nizamda iksa adım adım
- Tespit: Komşu binanın durumunu fotoğraf ve tutanakla belgeleriz.
- Temel bilgisi: Komşu temelinin derinliğini ve tipini mümkünse öğreniriz.
- Proje: Perde yeri, kazık çapı ve ankraj ya da destek düzeni iksa projesinde netleşir.
- İmalat: Önce perdeyi ve gerekirse komşu temelinin altını yaparız.
- Kazı: Kazıyı projedeki kademelerle açarız; bir sıradaki ankrajlar gerilmeden alt kademeye inmeyiz.
- İzleme: Kazı boyunca perdenin ve komşu binanın ölçümlerini takip ederiz.
Tespit ve izlemenin ayrıntılarını derin kazıda komşu binayı korumak yazımızda anlattık.
Bitişik nizamda iksa hakkında sık sorulan sorular
Dar parsellerde en sık gelen soruları topladık. Ancak sorunuz burada yoksa telefonla ya da teklif formundan yazın.
Yer, komşu ve izin
Bitişik nizamda iksa bodrumdan ne kadar yer kaybettirir?
Perde; kazık çapı, makinenin duvara yaklaşma payı ve imalat toleransı kadar yer kaplar. Kesin değeri makine tipi ve komşu yapı belirler. Bu yüzden ön projede birlikte netleştirmenizi öneririz.
Komşu binaya dokunmadan iksa yapılabilir mi?
Çoğu zaman evet, çünkü perde sizin parselinizde kalır. Ancak ankraj komşu parselin altına giriyorsa ya da komşu temelinin altını desteklemek gerekiyorsa komşunun onayı gerekir.
Jet grout komşu binaya zarar verir mi?
Doğru yapılırsa titreşim üretmez. Asıl risk, geri dönüş kesildiğinde zeminde biriken basınçtır. Bu yüzden basıncı ve geri dönüşü sürekli izleriz.
Büyük kazık makinesi giremezse ne olur?
O zaman daha küçük makineyle çalışan mini kazık ya da jet grout gibi seçenekler öne çıkar. Seçimi kazı derinliği ve zemin belirler.
Komşu ankraja onay vermezse ne yapılır?
Kazı dar ise iç destekli perde bir seçenektir. Ayrıca proje müellifi ankraj açısını ve boyunu yeniden değerlendirebilir. Hukuki boyut için ise avukata danışın.
Bitişik nizamda iksa için projenizi birlikte değerlendirelim
Vaziyet planını, bodrum kat sayısını ve komşu binaların temel bilgisini gönderin. Ardından perde yerini ve iksa sistemini proje çözüm ortağımızla birlikte değerlendirelim.