Öngermeli Ankraj Uygulaması: Ankrajlı İksa ve Zemin Ankrajı

Sabit bir fiyat yayımlamıyoruz, çünkü fiyat halat sayısına, zemine ve metraja göre değişir. İksa projesini ve zemin etüdünü gönderin; metraja dayalı teklif verelim. Ayrıca teklifte delgi, halat, enjeksiyon ve germeyi ayrı satırlarda gösteririz.

Halatın ve diğer malzemenin kimden alınacağını teklif aşamasında netleştirir, teklifte açıkça yazarız. Her durumda halatın cinsini ve sayısını projeye göre kontrol ederiz.

Kuşak kirişi çelik ya da betonarme olabilir ve teklife göre değişir. Bu yüzden kuşak kirişinin kimde olduğunu teklifte ayrı satırda gösteririz.

Çoğu zaman kapsam farklıdır. Örneğin bir teklif kuşak kirişini, muhafaza borusunu ya da germe deneylerini içermez. Önce kalemleri eşitleyin, sonra birim fiyatı karşılaştırın.

Makineyi, enjeksiyon ünitesini ve krikoyu sahaya taşıyıp kurmak, metrajdan bağımsız bir maliyettir. Örneğin az metrajlı işlerde bu maliyetin payı büyür. Bu nedenle teklifte ayrı gösteririz.

Süreyi ankraj sayısı, boy, zemin ve kazı kademeleri belirler. Çünkü her sıra bitmeden bir sonraki kazıya geçilmez. Bu yüzden teklifle birlikte kazı programına bağlı bir iş programı veririz.

Kazı, ankraj kotunun biraz altına inince ankraj ekibi devreye girer. Germe bitince kazı bir sonraki kademeye geçer. Bu sırayı hafriyat ekibiyle günlük olarak planlarız.

Ankrajın boyu ve açısı komşu parselin altına girmesine yol açabilir. Bu durumu proje aşamasında netleştirmek ve gerekirse komşuyla anlaşmak gerekir. Ayrıca geçici ankrajlar iş bitince gevşetilebilir.

Makineyi, teklif onayında ve sözleşmede birlikte planladığımız tarihte sahaya indiririz. Bu tarihi kazı programına ve perdenin hazır olmasına göre belirleriz.

Ankraj, perdenin hareketini sınırlayarak komşu binayı korur. Ancak delgi sırasında zemin kaybı olursa risk doğar. Bu yüzden gerekirse muhafaza borusuyla delgi yapar, komşu yapıda ölçüm yapılmasını öneririz.

Evet. Taşkent’te konut ve ticari projelerde yaklaşık 10.000 m ankraj yaptık. Örneğin yedek parça bulmanın zor olduğu sahada ekip sorunları kendi imkânlarıyla çözdü ve iş aksamadı.

Kademe, ankraj makinesinin rahat çalışacağı genişlikte olmalıdır. Genişliği makineye ve ankraj açısına göre birlikte belirleriz. Ayrıca kademenin, makinenin yükünü taşıyacak kadar sağlam olması gerekir.

Kuyu göçüyorsa muhafaza borusuyla ilerleriz. Enjeksiyonu dipten bastığımız için şerbet suyu yukarı iter. Ancak perdeden çok su geliyorsa önce suyu kontrol altına almak gerekir.

Enjeksiyon yeterli dayanıma ulaştıktan sonra gereriz. Bu süreyi şerbetin karışımı ve proje belirler. Örneğin dayanım için numune alındıysa, germe gününü sonuca göre netleştiririz.

Kuşak kirişini perdenin önüne, ankraj kotunda kurarız. Kiriş, ankraj yükünü perdeye dağıtır. Ardından başlık plakasını ve kamaları yerleştirip germeye geçeriz.

Bir sıradaki bütün ankrajlar gerilip kilitlenmeden alttaki kazıya geçilmemelidir. Bu kural, perdenin aşırı hareket etmesini önler. Kontrol mühendisiyle birlikte her kademede onay alırız.

Krikoyla yükü kademeli artırır, her kademede halatın uzamasını ölçeriz. Ayrıca belirli yükte bekleyip uzamanın sabit kaldığını kontrol ederiz. Sonuçları her ankraj için tutanağa yazarız.

Her ankrajın numarasını, boyunu, açısını, halat sayısını, şerbet miktarını ve germe sonuçlarını tutanağa yazarız. Bu kayıtlar hakedişin ve kabulün temelidir.

Kilit yükü, germe deneyinden sonra ankrajın kamalarla kilitlendiği yüktür. Bu değeri proje belirler. Kilitlemeden sonra küçük bir kayıp olacağı için tasarımda hesaba katılır.

İmalatta ve deneylerde TS EN 1537’yi (zemin ankrajları) esas alırız. Tasarımda proje müellifi TBDY 2018’i ve Eurocode 7’yi kullanır. Kamu işlerinde ayrıca idarenin teknik şartnamesine uyarız.

Serbest boy, kök boyunu olası kayma yüzeyinin arkasına taşır. Böylece ankraj yükü kayan kütleye değil, sağlam zemine aktarılır. Ayrıca serbest boy, öngermenin halat boyunca dağılmasını sağlar.

Açıyı sağlam tabakanın derinliği, komşu yapıların temelleri ve altyapı belirler. Dik açı kök boyunu daha derine taşır, ama perdeye gelen düşey yükü artırır. Bu yüzden açı her projede ayrıca seçilir.

Kalıcı ankrajda halat çift korumayla yapılır: kılıf ve enjeksiyon. Ayrıca başlık bölgesi de korunur. Hangi korumanın gerektiğini TS EN 1537 ve proje belirler.

Dar ve sığ kazılarda iç destek kirişi bir seçenektir. Ancak geniş kazılarda iç destekler kazıyı ve yapıyı zorlaştırır. Seçimi kazı geometrisine ve komşu durumuna göre birlikte yaparız.

Evet. Saha deneyimimize göre daha ekonomik bir ankraj düzeni görürsek proje çözüm ortağımızla öneri hazırlarız. Son karar her zaman proje müellifinindir.

Girebilir; ankraj boyu ve açısı buna yol açabilir. Bu durumun proje aşamasında netleştirilmesi gerekir. Endişeniz varsa yükleniciden ve yapı denetim firmasından bilgi isteyin.

Doğru yapılan ankraj, kazı perdesinin hareketini sınırlar ve komşu binayı korur. Yine de işe başlanmadan binanızın durumunu fotoğraf ve tutanakla belgeletin. Bir çatlak fark ederseniz hemen yazılı bildirin.

Geçici ankraj, bodrum duvarları yükü taşıyınca görevini tamamlar. Ancak halatlar ve kök boyu genellikle zeminde kalır. Bu yüzden ileride o bölgede kazı yapılacaksa ankrajların yeri bilinmelidir.

İksa genellikle inşaat süresince çalışan geçici bir sistemdir. Kalıcı yapılarda ise deprem etkisi TBDY 2018’e göre ayrıca tasarlanır. Bu yüzden iksanın deprem durumu proje müellifince değerlendirilir.

Ankraj öngermelidir; serbest boyu ve kök boyu vardır. Zemin çivisi ise gerilmez ve tüm boyu enjeksiyonludur. Ayrıca çivi, zemin hareket ettikçe yük alırken ankraj baştan yüklenir.

Öngerme, perdenin hareket etmesini beklemeden ankrajı yükler. Böylece kazı sırasında perde ve komşu yapılar daha az yer değiştirir.

Kök boyundaki enjeksiyon, zeminle arasında sürtünme ve kenetlenme oluşturur. Yük bu temas yüzeyi boyunca zemine aktarılır. Bu yüzden zemin ne kadar sıkıysa kök boyu o kadar kısa olabilir.

Kilitleme sırasında kamalar biraz kayar. Ayrıca zamanla halatta gevşeme ve zeminde sünme olur. Tasarımda bu kayıplar hesaba katılır.