Hizmetlerimiz · Derin temeller · CFA kazık
CFA Kazık Uygulaması: Sürekli Burgulu Yerinde Dökme Kazık
CFA kazık, sürekli bir burguyla delip burguyu çekerken betonu basınçla döktüğümüz yerinde dökme kazıktır. Kuyu hiçbir an açık kalmadığı için sulu ve gevşek zeminlerde hızlı ilerler.
Yöntem
Sürekli burgu, basınçlı beton
Uygun zemin
Kil, silt, kum; sulu zeminler
Donatı
Betondan sonra yerleştiririz
Titreşim
Düşük; darbe ve çakma yok
Standart
TS EN 1536
Bölge
Türkiye geneli ve Orta Asya
CFA kazık nedir?
CFA, İngilizce “continuous flight auger” ifadesinin kısaltmasıdır ve sürekli burgu anlamına gelir. Bu yüzden CFA kazık, Türkçede sürekli burgulu kazık olarak da bilinir. Burgu, kazık boyu kadar uzun ve içi boş bir mildir.
Önce burguyu döndürerek tek seferde kazık dibine indiririz. Ardından burguyu yavaşça yukarı çekerken betonu milin içinden basınçla göndeririz. Beton burgu ucundan çıkar ve boşalan yeri dipten yukarı doğru doldurur. Son olarak donatı kafesini taze betonun içine iteriz.
Fore kazıktan temel farkı iş sırasıdır. Fore kazıkta kuyu açık kalır, kafes iner ve beton en son dökülür. Oysa CFA kazıkta burgu zeminde kaldığı sürece kuyu hiç açık kalmaz.
CFA kazık ne zaman uygundur?
- Zemin kil, silt veya kumsa ve delgi boyunca kaya yoksa
- Yeraltı suyu yüksekse ve kuyunun göçme riski varsa
- Çok sayıda, benzer boyda kazık kısa sürede yapılacaksa
- Komşu yapılar yüzünden titreşim ve gürültü az olmalıysa
- Sahada bentonit havuzuna ve boru istifine yer yoksa
Buna karşılık sağlam kaya, iri blok ya da çok sıkı çakıl varsa burgu zorlanır. Böyle sahalarda fore kazığı öneririz.
CFA kazık ile fore kazık arasındaki fark
İki yöntem de yerinde dökme betonarme kazık üretir. Ancak iş sırası, uygun oldukları zemin ve kalite takibi farklıdır. Seçimi zemin etüdüne bakarak birlikte yaparız.
| Konu | CFA kazık | Fore kazık |
|---|---|---|
| Kuyunun korunması | Burgu üzerindeki zemin destekler | Muhafaza borusu veya bentonit |
| İş sırası | Delgi, beton, sonra donatı | Delgi, donatı, sonra beton |
| Kaya ve iri blok | Uygun değil | Kaya karotiyeriyle delinir |
| Yeraltı suyu | Sorun değil; kuyu hep dolu kalır | Boru veya bentonitle çözülür |
| Hız | Benzer kazıklarda genellikle daha hızlı | Zemine ve yönteme göre daha yavaş |
| Donatı boyu | Kafes taze betona itilir; boyu sınırlıdır | Tam boy kafes rahatça iner |
| Çap ve boy | Makinenin burgu boyu ve gücüyle sınırlı | Çok büyük çap ve boylara çıkar |
| Kalite takibi | Makine kaydı: derinlik, basınç, beton hacmi | Delgi kaydı, taban kontrolü, tremi |
Kısacası zemin uygunsa CFA kazık hız ve temiz bir saha sağlar. Öte yandan kaya, büyük yük ya da uzun donatı gerekiyorsa fore kazık daha güvenli seçimdir. Aynı projede ikisini birlikte kullanmak da mümkündür.
CFA kazık nerelerde kullanılır?
CFA kazığı çoğunlukla yapı temellerinde kullanırız. Bunun yanında uygun zeminde kazık perdesinde de işe yarar.
Bina ve konut temelleri
Yumuşak ve sulu zeminde yükü sağlam tabakaya aktarır. Gerekirse radye temelle birlikte çalışır.
Sanayi ve enerji yapıları
Fabrika, depo ve santral temellerinde çok sayıda kazık kısa sürede tamamlanır.
Altyapı yapıları
İstinat duvarı, ses perdesi ve köprü yaklaşım yapılarının temellerini taşır.
Teğet ve kesişen perde
CFA kazıklar, uygun zeminde kazıyı tutan bir perde oluşturur.
Şehir içinde CFA kazığın bir avantajı daha var. Delgi pasası burgu üzerinde düzenli çıkar ve bentonit çamuru oluşmaz. Böylece saha daha temiz kalır.
CFA kazık nasıl yapılır?
Bir CFA kazığı beş adımda yaparız. En kritik nokta ise burgunun çekilme hızı ile beton debisinin dengesidir.
- Aplikasyon: Kazık merkezlerini onaylı aplikasyon planına göre ölçer ve işaretleriz.
- Delgi: Burguyu kazık merkezine ortalar, döndürerek proje derinliğine indiririz. Kuyu bu sırada hiç boşalmaz.
- Beton: Pompayla betonu milin içinden basarız. Basınç oluşunca burguyu döndürerek yavaşça yukarı çekeriz.
- Donatı: Pasayı kazık başından temizler, kafesi hemen taze betona iteriz. Uzun kafeslerde vibratör kullanırız.
- Kazık başı: Üstteki zayıf betonu kırım kotuna kadar kırar, kazığı başlığa bağlanmaya hazırlarız.
Sahada en sık gördüğümüz hata: burguyu beton basıncından hızlı çekmek. O zaman kazıkta daralma ya da boşluk oluşur. Bu yüzden çekme hızını beton basıncına ve hacmine göre ayarlarız.
CFA kazık çapları ve beton hacmi
Çapı ve boyu yük, zemin ve makine birlikte belirler. Çoğu projede CFA kazık çapı 40 ile 100 cm arasındadır. Boyu ise makinenin direk ve burgu uzunluğu sınırlar. Bu nedenle uzun kazık gereken işlerde makine seçimini işe başlamadan netleştiririz.
| Çap | 1 m kazık, teorik beton | 15 m kazık, teorik beton |
|---|---|---|
| Ø40 cm | 0,126 m³ | 1,88 m³ |
| Ø50 cm | 0,196 m³ | 2,95 m³ |
| Ø60 cm | 0,283 m³ | 4,24 m³ |
| Ø65 cm | 0,332 m³ | 4,98 m³ |
| Ø80 cm | 0,503 m³ | 7,54 m³ |
| Ø100 cm | 0,785 m³ | 11,78 m³ |
Tablodaki hacmi V = π × D² / 4 × L formülüyle hesapladık. Sahada ise beton tüketimi teorik hacmin biraz üzerinde çıkar. Çünkü basınçlı beton, gevşek tabakalardaki boşlukları da doldurur.
CFA kazık metraj ve beton hesaplayıcı
Projenizin toplam delgi metrajını ve teorik beton hacmini aşağıdan hesaplayabilirsiniz. Sonuç ön bütçe içindir; kesin metrajı proje belirler.
İsteğe bağlı: kendi birim fiyatlarınızla ön bütçe
Ön bütçe: —
Teorik geometrik hacimdir; sahadaki beton tüketimi genellikle biraz fazla çıkar. Donatı, mobilizasyon ve vergiler dahil değildir.
CFA kazık kalite kontrolü ve testleri
Kuyunun içindeki betonu gözle göremeyiz. Bu yüzden CFA kazıkta kaliteyi büyük ölçüde makinenin kayıt sistemi gösterir. Örneğin kayıt, her kazık için derinliği, beton basıncını ve beton hacmini derinlik boyunca verir.
| Kontrol | Ne gösterir? | Ne göstermez? |
|---|---|---|
| Makine kaydı (kazık profili) | Derinlik boyunca beton basıncı ve hacmi; olası daralma noktaları | Donatının konumunu |
| PIT (süreklilik testi) | Kazık boyunca kesit değişimi ve süreksizlik işaretleri | Kazığın kaç ton taşıdığını |
| Statik yükleme deneyi | Yük altında oturma davranışı ve taşıma kapasitesi | Diğer kazıkların kalitesini tek başına |
PIT testini genellikle işveren ister; şartnamelerin çoğunda da yer alır. İstendiğinde testi deney çözüm ortağımızla yaptırırız. Ayrıca kazık başlarını kırdıktan sonra betonu ve donatıyı birlikte kontrol ederiz.
CFA kazık deneyimimiz
Kurucumuz Abdullah Çetintaş, önceki görevlerinde CFA kazık işlerinde de çalıştı. Örneğin 2021’de Özbekistan’daki Aksa Enerji 240 MW doğalgaz kombine çevrim santralinin kazıklarında yer aldı. Kurucumuzun önceki projelerini fotoğraflarıyla inceleyin.
Derin temel işlerinde CFA ve fore kazığı aynı mühendislik bakışıyla ele alırız. Önce zemin etüdünü okur, sonra sahaya en uygun yöntemi öneririz. Sahadan metraj ve fotoğrafları fore kazık sayfamızda ve projelerimizde bulabilirsiniz.
CFA kazık fiyatı neye bağlı?
CFA kazık fiyatını metre başına veririz. Ancak tek bir metre fiyatı her işe uymaz. Bu yüzden sitede rakam yayımlamıyor, metraja dayalı teklif veriyoruz.
- Çap, boy ve toplam metraj
- Zemin: sıkı tabaka ve iri çakıl delgiyi yavaşlatır
- Donatı kafesinin boyu ve ağırlığı
- Betonun ve pompanın sahaya düzenli gelmesi (işveren sağlar)
- Saha erişimi, çalışma saatleri ve çalışma platformu
- Mobilizasyon mesafesi ve istenen testler
Teklif için göndermeniz gerekenler
- Zemin etüt raporu ve sondaj logları
- Kazık aplikasyon planı ve çap–boy–adet listesi
- Donatı detayları ve beton sınıfı (statik proje)
- Sahanın adresi, giriş genişliği ve hedef iş programı
Zemin etüdünüz yoksa sondaj çözüm ortağımızla birlikte yaptırabiliriz. Ayrıca yöntemin sahanıza uygun olup olmadığını teklif aşamasında açıkça söyleriz. Uygun değilse fore kazık veya başka bir çözüm öneririz.
CFA kazık hakkında sık sorulan sorular
Bize gelen soruları, kimin sorduğuna göre grupladık. Sorunuz burada yoksa telefonla ya da teklif formundan yazın.
Satın alma ve maliyet
CFA kazığın metre fiyatı ne kadar?
Sabit bir fiyat yayımlamıyoruz, çünkü fiyat zemine, çapa ve metraja göre değişir. Sondaj loglarını ve kazık listesini gönderin; metraja dayalı teklif verelim. Teklifte delgi, donatı yerleştirme ve mobilizasyonu ayrı satırlarda gösteririz.
CFA mı daha ekonomik, fore kazık mı?
Zemin uygunsa ve kazıklar çok sayıdaysa CFA kazık çoğu zaman daha ekonomik çıkar. Çünkü delgi ve beton tek işlemde biter, boru ya da bentonit gerekmez. Ancak kaya varsa ya da çap büyükse fore kazık daha doğru seçimdir.
Beton ve donatıyı kim alıyor?
Çoğu işte beton ve donatı malzemesini işveren alır. Donatı kafesini ise sahada çözüm ortağımızla birlikte biz hazırlarız. Böylece kafesler beton biter bitmez itilmeye hazır olur.
Beton pompası teklife dahil mi?
Hayır, beton pompasını işveren sağlar. Ancak CFA kazıkta beton milin içinden basıldığı için pompa işin parçasıdır. Bu yüzden pompanın geliş ve döküm saatlerini işveren ve santralle birlikte planlarız.
Firmaların tekliflerinde neden büyük fark var?
Çoğu zaman kapsam farklıdır. Örneğin bir teklif donatı yerleştirmeyi, pompayı ya da testleri içermez. Önce kalemleri eşitleyin, sonra birim fiyatı karşılaştırın.
Mobilizasyon bedeli neden ayrı satırda?
Makineyi ve ekipmanı sahaya taşıyıp kurmak, kazık sayısından bağımsız bir maliyettir. Az metrajlı işlerde bu maliyetin payı büyür. Bu nedenle teklifte ayrı satırda gösteririz.
Proje müdürü ve müteahhit
CFA kazık fore kazıktan daha mı hızlı?
Uygun zeminde genellikle evet. Delgi ve beton tek işlemde biter; kuyu için boru ya da bentonit beklenmez. Yine de günlük ilerlemeyi zemin, beton tedariki ve donatı hazırlığı belirler.
Bir makine günde kaç CFA kazığı yapar?
Tek bir sayı vermek yanıltıcı olur. Kazık boyu, zemin, makinenin gücü ve betonun zamanında gelmesi hızı doğrudan etkiler. Bu yüzden iş programını sondaj loglarına ve saha koşullarına göre çıkarırız.
Teklif onayından sonra makine ne zaman sahaya gelir?
Makineyi, teklif onayında ve sözleşmede birlikte planladığımız tarihte sahaya indiririz. Bu tarihi çalışma platformuna, saha girişine ve beton tedarikine göre belirleriz.
Komşu binaya zarar verir mi?
CFA kazığı delgiyle yaparız; darbe ve çakma yoktur. Bu yüzden titreşim düşüktür. Yine de işe başlamadan komşu binanın durumunu fotoğraf ve tutanakla belgelemenizi öneririz.
Yeraltı suyu olan sahada CFA kazık yapabilir misiniz?
Evet, hatta bu sahalarda avantajlıdır. Çünkü burgu zeminde kaldığı sürece kuyu açık kalmaz ve su içeri dolmaz. Ayrıca beton dipten basınçla geldiği için suyu yukarı iter.
Kayalık zeminde de CFA kazık yapabilir misiniz?
Genellikle hayır. Çünkü sürekli burgu, sağlam kaya ve iri bloklarda ilerleyemez ya da çok yavaşlar. Böyle sahalarda kaya karotiyeriyle çalışan fore kazığı öneririz.
İstanbul dışında da çalışıyor musunuz?
Evet. Türkiye’nin tüm illerinde çalışıyoruz; Özbekistan’da da iş yaptık. Uzak sahalarda makine ve ekip planını işe başlamadan netleştiririz.
Şantiye şefi ve saha mühendisi
Makine için sahada ne hazırlamalıyız?
Makinenin palet yükünü taşıyacak düz ve sıkı bir çalışma platformu gerekir. Ayrıca pompanın, mikserlerin ve kafes istifinin yerini önceden belirleyin. Platformu makineye ve zemine göre birlikte planlarız.
CFA kazık için nasıl bir beton gerekir?
Pompaya uygun, akıcı ve iri agregası küçük bir beton gerekir. Çünkü beton dar milden geçer ve sonra içine kafes itilir. Beton sınıfını proje belirler; karışımı santralle önceden birlikte netleştiririz.
Donatı kafesini taze betona nasıl itiyorsunuz?
Beton biter bitmez kafesi vinç veya makine yardımıyla düşey olarak iteriz. Ayrıca uzun kafeslerde vibratör kullanırız. Pas payı takozları da donatıyı betonun ortasında tutar.
Donatı kafesini kim hazırlıyor?
Kafesi genellikle sahada çözüm ortağımızla birlikte biz hazırlarız; demiri işveren alır. Kafesleri döküm sırasına göre hazır tutarız. Çünkü bu yöntemde kafes, beton katılaşmadan itilmelidir.
Beton dökümü yarıda kalırsa ne olur?
Kazık betonu kesintisiz gelmelidir; aksi halde kazıkta zayıf bir bölge oluşabilir. Bu yüzden mikserlerin arka arkaya gelmesini önceden planlarız. Gecikme uzarsa o kazığı yeniden delmek gerekebilir.
Delgiden çıkan toprak ne olacak?
Burgu üzerindeki pasa kazık başında birikir ve sahada belirlenen alana taşınır. Sahadan dışarı nakli genellikle hafriyat işinin kapsamındadır. Teklifte bu kalemin kimde olduğunu açıkça yazarız.
Kontrol mühendisi ve yapı denetim
CFA kazıkta hangi kayıtları tutuyorsunuz?
Makinenin kayıt sistemi her kazık için derinliği, beton basıncını ve hacmini gösterir. Biz de kazık numarasını, boyunu, döküm saatini ve beton miktarını tutanağa yazarız. Bu kayıtlar hakedişin ve test yorumunun temelidir.
PIT testini kim yaptırıyor?
PIT testini genellikle işveren ister; şartnamelerin çoğunda da yer alır. İstendiğinde testi deney çözüm ortağımızla yaptırırız. Testten önce kazık başlarının temizlenmiş ve betonun yeterince sertleşmiş olması gerekir.
Teorik hacimden fazla beton gittiyse ne anlama gelir?
Az bir fazlalık normaldir, çünkü basınçlı beton zemindeki boşlukları doldurur. Ancak belirgin bir fazlalık gevşek bir tabakaya ya da göçmeye işaret edebilir. Böyle bir durumda kaydı ve nedenini birlikte inceleriz.
Beton teorik hacimden az gittiyse ne yapmalıyız?
Bu daha ciddi bir uyarıdır, çünkü kazıkta daralma ya da boşluk olabilir. Önce makine kaydını inceleriz. Gerekirse kazığı test ettirir, proje müellifiyle birlikte karar veririz.
Statik ve geoteknik proje müellifi
CFA kazıkta hangi standardı esas alıyorsunuz?
İmalatta TS EN 1536’yı esas alırız; bu standart sürekli burgulu kazıkları da kapsar. Tasarımda proje müellifi TBDY 2018’i ve Eurocode 7’yi kullanır. Kamu işlerinde ayrıca idarenin teknik şartnamesine uyarız.
Tam boy donatı koyabilir misiniz?
Mümkündür, ancak kafesi taze betona itmek boy uzadıkça zorlaşır. Bu yüzden donatı boyunu yükün ve deprem etkisinin gerektirdiği kadar tutmak gerekir. Tam boy donatı şartsa uygulanabilirliğini proje aşamasında birlikte değerlendiririz.
Taşıma gücünü nasıl doğruluyorsunuz?
Tasarımı onaylı proje belirler; biz projedeki çap ve boyu sahada uygularız. Taşıma gücünü doğrulamak için statik yükleme deneyi gerekir. PIT ve makine kaydı süreklilik hakkında bilgi verir, ama taşıma gücünü göstermez.
CFA ile iksa perdesi yapabilir misiniz?
Uygun zeminde evet; CFA kazıklar teğet ya da kesişen perde oluşturabilir. Ancak derin kazıda donatı boyu ve ankraj bağlantısı belirleyicidir. Bu yüzden derin iksada perdeyi çoğu zaman fore kazıkla öneririz.
Alternatif kazık düzeni öneriyor musunuz?
Evet. Saha deneyimimize göre daha ekonomik bir kazık düzeni görürsek proje çözüm ortağımızla öneri hazırlarız. Son karar her zaman proje müellifinindir.
Mal sahibi, komşu ve kentsel dönüşüm
Binamın temeline CFA kazık uygun mu?
Bunu zemin etüdü ve statik proje belirler. Kil, silt ve kum gibi zeminlerde, özellikle yeraltı suyu yüksekse iyi bir seçenektir. Zemin etüdünü sondaj çözüm ortağımızla birlikte yaptırabiliriz.
CFA kazık depreme dayanıklı mı?
Kazıklı temel, deprem yükünü daha sağlam tabakalara aktarabilir. Ancak kazık tek başına sıvılaşmayı önlemez. Tasarımı TBDY 2018’e göre yapmak ve gerekirse zemini iyileştirmek gerekir.
Yan parselde kazık yapılıyor; binam zarar görür mü?
Bu yöntemde darbe yoktur, kazığı delgiyle yaparız. Bu yüzden titreşim düşüktür. Yine de işe başlanmadan binanızın durumunu fotoğraf ve tutanakla belgeletin. Bir çatlak fark ederseniz yükleniciye ve yapı denetim firmasına hemen yazılı bildirin.
Gürültülü bir iş mi?
Çakma kazığa göre çok daha sessizdir. Gürültünün çoğu makine motorundan ve beton pompasından gelir. Bu yüzden şehir içinde çalışma saatlerini belediye kurallarına ve komşulara göre planlarız.
Akademisyen ve öğrenci
CFA’nın açılımı nedir?
CFA, “continuous flight auger” ifadesinin kısaltmasıdır. Türkçede sürekli burgu ya da sürekli helezon denir. ABD’de aynı kazık için ACIP, yani burguyla yerinde dökme kazık terimi de kullanılır.
Donatı neden betondan sonra konur?
Burgu, beton dolana kadar kuyuyu kapalı tutar; kuyu hiçbir an boş kalmaz. Dolayısıyla kafesi önceden indirecek bir boşluk yoktur. Kafes, beton henüz akıcıyken içine itilir.
Deplasmanlı burgulu kazıktan farkı nedir?
CFA kazıkta burgu zemini yukarı taşır, yani zemin kuyudan dışarı alınır. Deplasmanlı kazıkta ise özel bir delgi başlığı zemini yanlara iter ve sıkıştırır. Bu yüzden deplasmanlı kazık çok az pasa çıkarır.
CFA kazığın taşıma gücü nasıl hesaplanır?
Taşıma gücü, çevre sürtünmesi ile uç direncinin toplamıdır. Proje müellifi bu değerleri zemin parametrelerinden hesaplar ve güvenlik katsayılarıyla azaltır. Ayrıntılı yöntemler için FHWA’nın GEC 8 rehberine bakılabilir.
Kaliteyi en çok ne etkiler?
En önemli etken, burgunun çekilme hızı ile beton debisinin dengesidir. Örneğin burguyu hızlı çekersek beton boşluğu dolduramaz ve kazık daralır. Bu nedenle makine kaydındaki basınç ve hacim verileri çok değerlidir.
Kaynaklar
CFA kazık projeniz için teklif isteyin
Zemin etüdünüzü ve kazık listenizi gönderin. Yöntemin sahanıza uygun olup olmadığını ve metraja dayalı teklifi birlikte netleştirelim.

