Ankraj Uygulaması | Fen Zemin & İnşaat

Ankraj Uygulaması | Fen Zemin & İnşaat

Fen Zemin & İnşaat, derin kazı ve iksa projelerinde ankraj uygulaması yapmaktadır. Ankraj sistemi; zemin özellikleri, kazı derinliği, yeraltı suyu, çevre yapılar, deformasyon kriterleri ve geoteknik proje birlikte değerlendirilerek uygulanır.

Öngermeli ankrajlar, iksa sistemine etkiyen yatay yüklerin daha gerideki uygun zemin veya kaya bölgesine aktarılmasına yardımcı olur. Fore kazık, betonarme perde veya farklı iksa elemanlarıyla birlikte çalışan ankraj sistemi sayesinde derin kazılarda geniş çalışma alanı oluşturulabilir ve iksa hareketleri proje kriterleri içerisinde kontrol altında tutulabilir.

Fen Zemin & İnşaat’ta ankraj uygulaması yalnızca delgi ve halat yerleştirme işi olarak ele alınmaz. Delgi, ankraj demeti, enjeksiyon, kuşak kirişi, germe, kilitleme ve gerekli testler birbiriyle bağlantılı tek bir uygulama sürecidir.

Ankraj Nedir?

Geoteknik mühendisliğinde ankraj, bir yapı veya iksa sistemindeki çekme kuvvetlerini zemin ya da kaya içerisinde oluşturulan taşıyıcı bölgeye aktaran elemandır.

Derin kazılarda kullanılan öngermeli ankrajlar çoğunlukla iksa duvarının yatay hareketlerini sınırlandırmak ve kazıdan kaynaklanan yükleri karşılamak amacıyla kullanılır.

Bir ankraj genel olarak üç temel çalışma bölümünden oluşur:

• ankraj başı ve yük aktarma bölgesi,
• serbest boy,
• zemin veya kaya içerisinde yük aktarımının gerçekleştiği kök bölgesi.

Bu bölümlerin uzunlukları ve ankrajın taşıması gereken yük geoteknik projede belirlenir.

Ankraj boyunun veya kapasitesinin yalnızca kazı derinliğine bakılarak seçilmesi doğru değildir. Zemin tabakaları, stabilite koşulları, çevre yapılar ve tasarım yükleri birlikte değerlendirilmelidir.

Ankraj Hangi Durumlarda Kullanılır?

Ankraj uygulaması özellikle derin kazı ve iksa projelerinde kullanılır.

Şehir içinde bodrum kat sayısının arttığı yapılarda, parsel sınırının yakınında derin kazı yapılması gerektiğinde veya iksa sistemindeki yatay hareketlerin sınırlandırılması gereken projelerde ankrajlı çözümler değerlendirilebilir.

Başlıca kullanım alanları şunlardır:

• Derin temel ve bodrum kazıları
• Çok katlı bodrum ve otopark projeleri
• Fore kazıklı iksa sistemleri
• Betonarme iksa perdeleri
• Şev stabilitesi uygulamaları
• Altyapı ve ulaşım projeleri
• Yol ve sanat yapıları
• Kazı çevresindeki yapıların ve yolların korunmasını gerektiren projeler

Her derin kazıda ankraj kullanılması gerekmez. Projenin şartlarına göre konsol çalışan bir iksa sistemi, iç destek sistemi veya farklı bir geoteknik çözüm de tercih edilebilir.

Ankrajlı İksa Sistemi Nasıl Çalışır?

Derin kazılarda zemin, kazı boşluğuna doğru hareket etmek ister. İksa sistemi bu hareketin kontrol edilmesi için tasarlanır.

Fore kazıklı bir ankrajlı iksa sisteminde düşey taşıyıcı elemanlar fore kazıklardan oluşabilir. Kazı ilerledikçe projede belirlenen seviyelerde kuşak veya göğüsleme kirişleri yapılır ve ankrajlar bu sistem üzerinden iksa yapısına bağlanır.

Ankrajın zemin içerisindeki kök bölgesi yükün zemine aktarılmasını sağlar. Ankraj gerildiğinde iksa sistemine kontrollü bir ön yük uygulanır.

Bu nedenle ankrajlı iksa sistemi;

fore kazık + kuşak kirişi + ankraj + zemin

birlikte çalışan bir sistem olarak değerlendirilmelidir.

Tek başına yüksek kapasiteli bir ankraj yapmak, iksa sisteminin doğru çalışacağı anlamına gelmez.

Geçici ve Kalıcı Ankraj Arasındaki Fark Nedir?

Ankrajlar yapının kullanım şekline ve projedeki görev süresine göre geçici veya kalıcı olarak tasarlanabilir.

Geçici Ankraj

Geçici ankrajlar çoğunlukla inşaat sırasında iksa sistemini desteklemek amacıyla kullanılır.

Bodrum perdeleri ve kalıcı taşıyıcı sistem tamamlandığında iksa yüklerinin aktarım biçimi değişebilir ve geçici ankrajların yapısal görevine artık ihtiyaç duyulmayabilir.

Kalıcı Ankraj

Kalıcı ankrajlar yapının kullanım ömrü boyunca yük taşımak üzere tasarlanan sistemlerdir.

Bu nedenle tasarım, korozyona karşı koruma, malzeme özellikleri, imalat ve kontrol gereksinimleri geçici ankrajlardan farklı olabilir.

Bir ankrajın geçici veya kalıcı olacağı uygulama sırasında değil, proje aşamasında belirlenmelidir.

Ankraj Uygulaması Nasıl Yapılır?

Ankraj uygulaması birbiriyle bağlantılı birkaç saha aşamasından oluşur.

1. Proje ve Saha Kontrolü

İmalattan önce ankrajların;

• kotları,
• konumları,
• eğimleri,
• boyları,
• tasarım yükleri,
• serbest boyları,
• kök bölgeleri

geoteknik proje üzerinden kontrol edilir.

Sahada ise komşu yapılar, mevcut altyapı hatları, çalışma alanı, mülkiyet sınırları ve ankraj delgi makinesinin erişimi dikkate alınır.

Kağıt üzerinde uygulanabilir görünen bir ankrajın saha koşullarında aynı şekilde yapılabilmesi her zaman mümkün olmayabilir.

2. Ankraj Delgisi

Projede belirlenen noktada ve açıda ankraj delgisi yapılır.

Delgi yöntemi; zemin veya kaya özelliklerine, yeraltı suyu koşullarına, delgi çapına ve hedeflenen ankraj boyuna göre değişebilir.

Delgi sırasında karşılaşılan zeminin projede öngörülen zemin profiliyle uyumu takip edilmelidir.

Özellikle ankraj kök bölgesinin tasarımda kabul edilen zemin veya kaya birimi içerisinde oluşturulması sistemin davranışı açısından önem taşır.

3. Ankraj Demetinin Yerleştirilmesi

Delgi tamamlandıktan sonra projeye göre hazırlanmış ankraj demeti kuyu içerisine yerleştirilir.

Öngermeli ankrajlarda yükü taşıyan elemanlar çelik halatlardan oluşabilir. Demetin serbest bölgesi ile yük aktarımının gerçekleşeceği kök bölgesi proje detaylarına uygun hazırlanmalıdır.

Ankrajın daha sonra gerilebilmesi için başlık bölgesindeki bağlantı detaylarının da doğru oluşturulması gerekir.

4. Enjeksiyon

Ankraj kök bölgesinin zemin veya kaya ile yük aktarımını sağlayabilmesi için enjeksiyon yapılır.

Enjeksiyon işlemi kullanılan ankraj sistemine, zemin koşullarına ve proje detaylarına uygun biçimde gerçekleştirilir.

Bu aşamada yalnızca deliğin çimento şerbetiyle doldurulması amaçlanmaz. Ankraj kök bölgesinin projede öngörülen yük aktarım mekanizmasını sağlayacak şekilde oluşturulması gerekir.

Zemin özellikleri enjeksiyon davranışını doğrudan etkileyebilir.

5. Kuşak veya Göğüsleme Kirişinin Hazırlanması

Ankraj yükünün tek bir noktadan iksa sistemine aktarılması yerine, sistem içerisinde dağıtılması gerekir.

Fore kazıklı iksa projelerinde bu amaçla betonarme veya projede belirlenen farklı tipte kuşak ve göğüsleme kirişleri kullanılabilir.

Ankraj başı ve plakası bu sistemle birlikte çalışır.

6. Ankrajın Gerilmesi ve Kilitlenmesi

Ankraj imalatının uygun aşamaya ulaşmasının ardından ankraj halatları hidrolik germe ekipmanı kullanılarak projede belirlenen yüklere göre gerilir.

Germe işlemi sırasında uygulanan yük ve ankrajın davranışı izlenir.

Gerekli kontroller tamamlandıktan sonra ankraj proje kriterlerine uygun yük seviyesinde kilitlenir.

Bu aşama ankraj uygulamasının kritik noktalarından biridir. Ankrajın yalnızca imal edilmiş olması yeterli değildir; tasarımda öngörülen yük altında nasıl davrandığının da değerlendirilmesi gerekir.

Ankraj Testleri ve Kalite Kontrolü

Ankraj imalatının önemli bölümü zemin içerisinde kaldığı için uygulama sırasında yapılan kayıt ve kontroller önemlidir.

Projede öngörülen test programına göre ankrajlara yük uygulanarak davranışları değerlendirilebilir.

Test ve germe sırasında;

• uygulanan yük,
• ankraj uzaması veya hareketi,
• yük altındaki davranış,
• yükleme ve boşaltma aşamaları

takip edilir.

Testin kapsamı ve kabul kriterleri ilgili proje ve teknik şartnameye göre belirlenmelidir.

Bir ankrajın başarıyla delinmiş ve enjekte edilmiş olması tek başına tasarlanan yükü güvenli biçimde taşıdığını göstermez. Bu nedenle proje kapsamında istenen germe ve kontrol işlemleri ankraj sisteminin önemli parçalarıdır.

Ankraj Boyu ve Açısı Nasıl Belirlenir?

Ankraj boyu için her projede kullanılabilecek sabit bir değer yoktur.

Toplam ankraj boyu belirlenirken;

• kazı derinliği,
• zemin tabakaları,
• olası kayma yüzeyleri,
• tasarım yükü,
• çevre yapılar,
• yeraltı suyu,
• ankrajın serbest ve kök boyları

birlikte değerlendirilir.

Ankraj kök bölgesinin, iksa sisteminden gelen yükleri güvenli şekilde aktarabilecek bölge içerisinde oluşturulması gerekir.

Benzer şekilde ankraj açısı da yalnızca makinenin rahat çalışacağı bir açı üzerinden seçilmez. Geoteknik tasarım ve saha koşulları birlikte değerlendirilir.

Zemin ve Yeraltı Suyu Ankraj Uygulamasını Nasıl Etkiler?

Ankraj doğrudan zemin veya kaya ile etkileşim içinde çalışan bir geoteknik elemandır.

Bu nedenle aynı uzunluk ve aynı ankraj demeti farklı zeminlerde aynı davranışı göstermeyebilir.

Kil, kum, çakıl, dolgu, ayrışmış kaya veya sağlam kaya gibi birimlerde delgi ve enjeksiyon koşulları değişebilir.

Yeraltı suyunun bulunması da delgi stabilitesi, enjeksiyon ve uygulama yöntemi açısından ayrıca değerlendirilmelidir.

Sahada karşılaşılan zeminin projedeki kabullerden belirgin şekilde farklı olması durumunda üretime otomatik olarak devam etmek yerine durumun teknik açıdan değerlendirilmesi gerekir.

Fen Zemin & İnşaat’ın saha yaklaşımı, projedeki zemin kabulü ile delgi sırasında karşılaşılan gerçek koşulları birlikte değerlendirmektir.

Ankraj ile Zemin Çivisi Arasındaki Fark Nedir?

Ankraj ve zemin çivisi dışarıdan benzer uygulamalar gibi görünse de çalışma biçimleri aynı değildir.

Öngermeli ankraj, uygulama sonrasında gerilerek sisteme belirli bir yük aktarır. İksa sisteminin hareketi oluşmadan önce kontrollü bir destek kuvveti oluşturulabilir.

Zemin çivisi ise genel olarak pasif çalışan bir zemin güçlendirme elemanıdır. Zemindeki deformasyonla birlikte yük almaya başlar ve çoğunlukla shotcrete yüzey kaplamasıyla birlikte kullanılır.

Bu nedenle bir projede ankraj yerine doğrudan zemin çivisi veya zemin çivisi yerine ankraj seçilmesi yalnızca maliyet karşılaştırmasıyla yapılmamalıdır.

Sistem seçimi kazı geometrisi, zemin özellikleri, deformasyon kriterleri ve geoteknik projeye göre yapılmalıdır.

Fore Kazık ve Ankraj Birlikte Nasıl Kullanılır?

Derin kazılarda fore kazıklar iksa sisteminin düşey elemanlarını oluşturabilir.

Kazı derinliği arttıkça fore kazıkların yalnızca konsol olarak çalışması proje kriterlerini karşılamayabilir. Bu durumda projeye göre bir veya birden fazla ankraj sırası kullanılabilir.

Kazı genellikle kontrollü kademeler halinde ilerler. Projede belirlenen ankraj kotuna gelindiğinde ilgili kademedeki ankraj ve kuşak kirişi imalatı tamamlanır. Ardından gerekli kontroller sonrasında bir sonraki kazı kademesine geçilir.

Bu nedenle fore kazık ve ankraj imalatlarının iş programı birbirinden bağımsız değildir.

Ankraj Kullanılamayan Durumlarda Ne Yapılır?

Her projede ankraj uygulaması mümkün olmayabilir.

Komşu yapılar, mevcut altyapı, parsel ve mülkiyet koşulları, çevredeki yapısal engeller veya proje gereksinimleri ankraj kullanımını sınırlandırabilir.

Bu durumlarda iksa sistemi farklı yöntemlerle desteklenebilir.

Kazı içerisinden uygulanan çelik strut veya farklı iç destek sistemleri bunlardan biridir.

Hangi çözümün kullanılacağı kazı geometrisi, zemin koşulları, saha kullanımı ve proje hesaplarına göre belirlenmelidir.

Ankraj Uygulaması Fiyatı Nasıl Belirlenir?

Ankraj fiyatını yalnızca “metre fiyatı” üzerinden değerlendirmek yeterli değildir.

Ankraj uygulaması maliyetini;

• toplam ankraj adedi,
• ankraj boyları,
• delgi çapı,
• zemin ve kaya koşulları,
• ankraj demetinin özellikleri,
• tasarım yükleri,
• enjeksiyon yöntemi,
• germe ve test gereksinimleri,
• kuşak kirişi kapsamı,
• makine çalışma koşulları,
• proje konumu,
• toplam imalat miktarı ve mobilizasyon

etkileyebilir.

Aynı toplam metreye sahip iki ankraj projesinin saha ve zemin koşulları farklı olduğunda maliyetlerinin de aynı olması beklenmemelidir.

Bu nedenle Fen Zemin & İnşaat’a ankraj fiyatı veya teklif talebi gönderilirken mümkünse iksa projesi, ankraj listesi ve zemin etüt raporunun birlikte paylaşılması gerekir.

Fen Zemin & İnşaat Ankraj Projelerini Nasıl Değerlendirir?

Fen Zemin & İnşaat’ta ankraj projesinin ilk değerlendirmesi mevcut teknik dokümanlar üzerinden yapılır.

Geoteknik ve iksa projesi, zemin etüt raporu, kazı kesitleri, ankraj kotları, boyları, adetleri ve tasarım yükleri incelenir.

Ardından saha koşulları değerlendirilir.

Delgi makinesinin çalışma alanı, çevredeki yapılar, yollar, altyapı hatları, kazı programı ve diğer iksa imalatları uygulama planını doğrudan etkileyebilir.

Özellikle İstanbul’daki dar parsellerde ankraj imalatı yalnızca toplam metraj üzerinden değerlendirilemez. Makinenin çalışabileceği platform, kazı kademeleri ve diğer ekiplerin saha programıyla koordinasyonu üretimin önemli parçalarıdır.

Fen Zemin & İnşaat, ankraj uygulamasını iksa sisteminden bağımsız bir delgi işi olarak değil, projenin tamamıyla birlikte değerlendirir.

İstanbul ve Türkiye Genelinde Ankraj Uygulaması

Fen Zemin & İnşaat’ın merkezi Ümraniye, İstanbul’dadır.

İstanbul’daki konut, ticari yapı, kentsel dönüşüm, bodrum, otopark ve derin kazı projelerinin yanında; proje büyüklüğü, mobilizasyon ve saha şartlarına göre Türkiye’nin farklı bölgelerindeki ankraj uygulamaları da değerlendirilmektedir.

Her proje için kullanılacak ekipman, uygulama yöntemi, iş programı ve saha organizasyonu ayrıca incelenir.

Ankraj Uygulaması Hakkında Sık Sorulan Sorular

Ankraj nedir?

Ankraj, iksa veya farklı geoteknik sistemlerde oluşan çekme kuvvetlerini zemin ya da kaya içerisindeki uygun bölgeye aktarmak amacıyla kullanılan taşıyıcı elemandır. Derin kazılarda öngermeli ankrajlar iksa sisteminin desteklenmesinde yaygın olarak kullanılabilir.

Öngermeli ankraj ne işe yarar?

Öngermeli ankraj, germe işlemiyle iksa sistemine kontrollü bir destek kuvveti aktarır. Bu sayede derin kazılarda iksa hareketlerinin proje kriterleri içerisinde tutulmasına yardımcı olur.

Fore kazık ile ankraj neden birlikte kullanılır?

Fore kazıklar iksa sisteminin düşey elemanlarını oluştururken ankrajlar, kazıdan kaynaklanan yatay yüklerin karşılanmasına yardımcı olabilir. İki sistem geoteknik projede birlikte tasarlanır.

Geçici ankraj ile kalıcı ankraj arasındaki fark nedir?

Geçici ankrajlar çoğunlukla inşaat süresince görev yapmak üzere, kalıcı ankrajlar ise yapının uzun süreli taşıyıcı sisteminin parçası olmak üzere tasarlanır. Malzeme, koruma ve uygulama gereksinimleri bu kullanıma göre belirlenir.

Ankraj ile zemin çivisi aynı mıdır?

Hayır. Öngermeli ankraj aktif olarak gerilip yüklenirken zemin çivisi genel olarak pasif çalışan bir zemin güçlendirme elemanıdır. Kullanım alanları ve tasarım prensipleri farklıdır.

Ankraj uygulamasından sonra test yapılır mı?

Geoteknik proje ve teknik şartname kapsamında gerekli görülen ankrajlarda germe ve yükleme kontrolleri yapılabilir. Test yöntemi, yük seviyeleri ve kabul kriterleri projede belirlenir.

Ankraj fiyatı neye göre belirlenir?

Ankraj adedi, toplam boy, zemin koşulları, delgi özellikleri, kullanılan ankraj demeti, tasarım yükü, enjeksiyon, germe-test kapsamı, saha şartları ve mobilizasyon maliyeti etkiler.

Ankraj teklifi almak için hangi bilgiler gereklidir?

Varsa iksa veya geoteknik proje, zemin etüt raporu, ankraj listesi, boylar, adetler, tasarım yükleri, proje konumu ve saha bilgileri ilk değerlendirme için paylaşılmalıdır.

Ankraj Projenizi Fen Zemin & İnşaat ile Görüşün

Derin kazı, fore kazıklı iksa ve diğer ankraj uygulamaları için proje bilgilerinizi Fen Zemin & İnşaat ile paylaşabilirsiniz.

İksa projesi, zemin etüt raporu, ankraj listesi, yaklaşık metraj ve saha bilgileri mevcutsa teknik ve ticari değerlendirme daha sağlıklı yapılabilir.

Ankraj uygulamanız için Fen Zemin & İnşaat teknik ekibiyle iletişime geçin.